Giriş

Vietnam Arkeoloji Enstitüsü ve yerel kültür miras kurumlarının koordinasyonunda sürdürülen saha çalışmaları, Hà Nam eyaletindeki Tam Chúc doğal koruma ve peyzaj alanında kesintisiz bir insan varlığına işaret eden materyal kanıtlar ortaya koydu. Karstik kireç taşı oluşumlarıyla karakterize edilen bölgede yer alan mağara ve kaya sığınaklarında yürütülen sistematik belgeleme faaliyetleri, mikroklima özellikleri sayesinde korunan organik ve inorganik buluntu gruplarını tahlil etme imkânı sunmaktadır.

Saha araştırmaları sırasında ele geçen yontma taş aletler, yumuşakça kabukları ve tarihsel dönemlere ait seramik parçaları, alanın yalnızca belirli bir dönemle sınırlı kalmayıp uzun bir kronolojik aralık boyunca dönemsel barınma ve dini ritüeller amacıyla kullanıldığını göstermektedir.

Tarihsel ve Arkeolojik Bağlam

Güneydoğu Asya'da Holosen başı adaptasyon stratejilerini tanımlayan Hòa Bình kültürü (MÖ 10.000 – MÖ 3.000), bölgedeki karstik mağara kullanımının ana omurgasını oluşturur. Tam Chúc bölgesinde tespit edilen mağara çökelleri, bu taş alet geleneğinin typolojik özelliklerini yansıtan tek yüzü işlenmiş çakıl aletler (sumatralith) ve işlenmiş kemik parçaları içermektedir. Mağara tabanlarındaki çöp çukurlarında saptanan tatlı su ve deniz yumuşakçası kabukları, bölgedeki avcı-toplayıcı toplulukların besin rejimini ve paleo-çevre koşullarını belgeleme noktasında işlevsel veriler sağlamaktadır.

Prehistorik döneme ait bu taş alet katmanlarının üzerinde ise Geç Tunç Çağı (Đông Sơn kültürü) ve Orta Çağ Vietnam hanedanlıkları (Lý ve Trần dönemleri, MS 11-14. yüzyıllar) ile ilişkilendirilen mimari parçalar, sır kaplı seramikler ve Budist tapınak altyapılarına dair izler tespit edilmiştir. Bu durum, karstik peyzajın işlevsel bir avlanma/sığınma alanından zamanla kutsal bir mekân organizasyonuna dönüştüğünü ortaya koymaktadır.

Uzman Değerlendirmesi