Akdeniz Arkeolojisinde Uzmanlık Eğitimi: AKMED Yaz Okulu ve Bilimsel Miras
AKMED 2026 Arkeoloji Yaz Okulu Side’de Tamamlandı: Yapıdan Kente Uygulamalı Arkeoloji Eğitimi

2026 programı ne zaman ve nerede yapıldı?
AKMED Arkeoloji Yaz Okulu 2026, 3–8 Ağustos tarihleri arasında Side Antik Kenti’nde gerçekleştirildi. Program; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Koç Üniversitesi AKMED ve Anadolu Üniversitesi Side Kazı Başkanlığı ortaklığında yürütüldü.
Programın başlangıç duyurusu Haziran 2026’da yapıldı; başvurular 10–25 Haziran arasında alındı. Güncel tarih itibarıyla başvuru dönemi kapanmış ve eğitim tamamlanmıştır.

Kimler katıldı?
Başvuru ilanına göre program Türkiye’deki üniversitelerin arkeoloji bölümlerinde lisans eğitimi alan öğrencilere yönelikti. Mezuniyet aşamasındaki 7. ve 8. dönem öğrencileri, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile daha önce AKMED Arkeoloji Yaz Okulu’na katılmış olanlar başvuru dışında tutuldu.
Programa Türkiye’deki sekiz üniversiteden 10 lisans öğrencisi kabul edildi. Bu nedenle önceki yazıdaki “lisansüstü öğrenci ve genç akademisyenler için uzmanlık programı” tanımı 2026 Side programı açısından doğru değildir.
“Yapıdan Kente” ne anlama geliyor?
2026 programının başlığı, tek bir yapı kalıntısını yalnızca mimari olarak tanımlamak yerine onu kent dokusunun değişimi içinde okumaya odaklanıyordu. Bir duvarın tarihi; ilişkili taban, sokak, kanalizasyon, yeniden kullanım evresi, buluntu grupları ve çevresindeki diğer yapılarla birlikte değerlendirilir.
Bu yaklaşım öğrencilere “eser bulma” merkezli kazı anlayışının ötesinde bağlam, mekânsal ilişki ve kent dönüşümü düşüncesini öğretmesi açısından önemlidir.
Hangi eğitimler verildi?
Program sonrası açıklamalara göre öğrenciler;
- kazı yöntemleri,
- kent yapısının okunması,
- drone kullanımı,
- teknik çizim,
- seramik incelemesi,
- sikke incelemesi,
- buluntuların belgelenmesi,
- bilimsel yayına hazırlık,
- müzeye teslim süreçleri
üzerine uygulamalı eğitim aldı. Bu içerik, kazının yalnızca arazi aşamasından ibaret olmadığını; post-excavation ve müze süreçlerinin de mesleğin parçası olduğunu açık biçimde gösteriyor.
Ücret, konaklama ve ulaşım
Başvuru duyurusunda programın ücretsiz olduğu; öğrencilerin eğitim süresince Side Kazı Evi’nde konaklama ve iaşesinin Side Kazı Başkanlığı tarafından karşılanacağı belirtilmişti. Katılımcıların Side’ye geliş ve dönüş şehirlerarası ulaşım masrafları ise kendilerine aitti.
Bu tür saha okullarında konaklama ve yemeğin karşılanması, ekonomik koşullar nedeniyle kazı deneyimine erişimde oluşan eşitsizliği azaltması açısından önemlidir.
AKMED Arkeoloji Yaz Okulu serisi
| Yıl | Alan | Doğrulanmış temel bilgi |
|---|---|---|
| 2023 | Perge | 4–9 Eylül; 8 arkeoloji/sanat tarihi lisans öğrencisi; teorik arkeoloji ve kazı bilimi. |
| 2024 | Efes | 19–23 Ağustos; 10 lisans öğrencisi; Efes Kazı Başkanlığı iş birliği. |
| 2025 | Patara | 4–9 Ağustos; 10 arkeoloji lisans öğrencisi; teori + kazı deneyimi. |
| 2026 | Side | 3–8 Ağustos; 8 üniversiteden 10 arkeoloji lisans öğrencisi; yapıdan kente uygulamalı eğitim. |
Bu süreklilik, AKMED’in yaz okulunu her yıl farklı bir kazı alanıyla iş birliği içinde dolaşan saha eğitimi modeline dönüştürdüğünü gösteriyor.
Neden bu model önemli?
Arkeoloji lisans eğitimi teorik derslerle saha pratiği arasında sürekli bir köprü kurmak zorundadır. Her öğrencinin uzun süreli kazı deneyimine erişememesi, özellikle saha belgeleme ve post-excavation süreçlerinde eğitim açığı yaratabilir.
Kısa ama yoğunlaştırılmış yaz okulları öğrencinin kazı alanı, buluntu, çizim, dijital kayıt, müze ve yayın sürecini tek program içinde görmesini sağlar. Bu deneyim tek başına “uzmanlık” sağlamaz; fakat uzmanlaşmanın hangi beceri ve sorumlulukları gerektirdiğini gösterir.
Epigrafi ve nümismatik bu programın ana konusu muydu?
Hayır. Önceki yazıda epigrafi, nümismatik ve seramik AKMED 2026 programının ana uzmanlık modülleri gibi sunulmuştu. 2026 Side programının doğrulanmış ana teması yapı ölçeğinden kent tarihini okumaktır.
Sikke ve seramik incelemesi uygulama içinde yer aldı; fakat program bir “nümismatik yaz okulu” değildir. AKMED’in geçmiş yıllarda ayrıca Para Tarihi ve Numismatik Yaz Okulu gibi bağımsız uzmanlık programları düzenlemiş olması iki programın karıştırılmasına yol açmış olabilir.
Arkeolojik Eğitim Açısından Değerlendirme
AKMED Side 2026’nın güçlü yanı, öğrenciyi yalnızca kazı çukuruna sokmak yerine arkeolojik verinin bütün yaşam döngüsünü göstermesidir.
Bir buluntu çıkarıldığı anda bilimsel sonuç haline gelmez. Temizleme, kayıt, çizim, sınıflandırma, fotoğraf, veri tabanı, uzman değerlendirmesi, müze teslimi ve yayın aşamalarından geçer. Side’deki programın bu zinciri görünür kılması mesleki eğitim açısından değerlidir.
Kaynakça
Sık Sorulan Sorular
AKMED 2026 Arkeoloji Yaz Okulu nerede yapıldı?
3–8 Ağustos 2026 tarihlerinde Side Antik Kenti’nde gerçekleştirildi.
Kaç öğrenci katıldı?
Sekiz üniversiteden 10 arkeoloji lisans öğrencisi katıldı.
Program lisansüstü öğrencilere açık mıydı?
Hayır. 2026 programında yüksek lisans ve doktora öğrencileri başvuru dışındaydı.
Program ücretli miydi?
Eğitim ücretsizdi; konaklama ve iaşe Side Kazı Başkanlığı tarafından karşılandı, şehirlerarası ulaşım katılımcıya aitti.