Giriş

Çorum sınırları içerisinde yer alan Boğazköy-Hattuşa antik kenti, Geç Tunç Çağı'nda Ön Asya'nın en büyük siyasi ve askeri güçlerinden biri olan Hitit İmparatorluğu'na başkentlik yapmıştır. 1986 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kabul edilen bu kadim yerleşim, yalnızca Anadolu tarihi açısından değil, dünya diplomasi ve yazı tarihi açısından da kritik bir öneme sahiptir. Hattuşa'da yürütülen arkeolojik araştırmalar, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden bu yana kesintisiz bir şekilde devam ederek bilim dünyasına yön vermektedir.

Günümüzde Hattuşa kazıları, uluslararası düzeyde çok sesli ve çok disiplinli bir yapıya bürünmüştür. Türkiye'nin ev sahipliğinde yürütülen çalışmalara beş farklı ülkeden uzmanlar, akademisyenler ve enstitüler katkı sunmaktadır. Bu ortak mesai, antik kentin sadece toprak altındaki mimari yapısını değil, aynı zamanda dönemin sosyo-ekonomik yapısını, çevre koşullarını ve uluslararası ilişkilerini de modern bilimsel yöntemlerle analiz etmeyi mümkün kılmaktadır.

Tarihsel ve Arkeolojik Bağlam

Hattuşa'nın bilim dünyası tarafından keşfi, 1834 yılında Fransız mimar ve gezgin Charles Texier'nin bölgeyi ziyaretiyle başlamıştır. Ancak sistemli arkeolojik kazıların temeli, Osmanlı Dönemi'nde, 1906 yılında atılmıştır. İstanbul Arkeoloji Müzeleri adına Theodore Makridi ve Alman Doğu Şirketi adına Hugo Winckler tarafından başlatılan bu ilk kazılar, Hitit devlet arşivinin (çivi yazılı kil tabletlerin) keşfedilmesini sağlamıştır. Bu keşif, o güne kadar büyük ölçüde bilinmeyen Hitit uygarlığının tarih sahnesine yeniden çıkışını müjdelemiştir.

Cumhuriyet döneminde de kesintisiz devam eden kazılar, günümüzde Alman Arkeoloji Enstitüsü (DAI) ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle sürdürülmektedir. Günümüzdeki araştırma ekibi; Türkiye, Almanya, İtalya, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerden gelen arkeologlar, epigrafistler, restoratörler, jeofizik uzmanları ve antropologlardan oluşmaktadır. Bu çok uluslu yapı, kazılarda elde edilen verilerin farklı ekoller ve uzmanlık alanları çerçevesinde değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.

Son yıllarda yürütülen çalışmalarda, özellikle kentin savunma sistemleri, anıtsal kapıları (Aslanlı Kapı, Kral Kapısı, Yerkapı) ve aşağı şehirdeki yerleşim dokusu üzerinde yoğunlaşılmaktadır. Ayrıca, çivi yazılı tabletlerin dijitalleştirilmesi ve üç boyutlu modellenmesi gibi modern belgeleme yöntemleri de bu uluslararası ekibin ortak çalışmalarıyla hayata geçirilmektedir.

Uzman Değerlendirmesi