Urfa Kalesi'nde Restorasyon ve Kazı Çalışmaları: Yapısal Zorluklar ve Yeni Keşifler
2026’da restorasyonda son durum
Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, 8 Ağustos 2026’da Kale Kazı Başkanı Prof. Dr. Gülriz Kozbe ile birlikte alandaki kazı, güçlendirme ve restorasyon çalışmalarını inceledi. Valilik açıklamasını aktaran kaynaklara göre, deprem hasarlarının giderilmesi amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülen birinci etap çalışmalarında sona gelindi.
Bu güncelleme, önceki yıllarda açıklanan daha erken bitiş takvimlerinin değiştiğini de gösteriyor. 2026 itibarıyla koruma ve güçlendirme süreci iki etaplı yeni takvimle yürütülüyor.
İkinci etap Eylül 2026’da başlayacak
İkinci etap çalışmalarının Eylül 2026’da başlaması ve yaklaşık bir yıl sürmesi öngörülüyor. Etap tamamlandıktan sonra kalenin yeniden ziyaretçilere açılması hedefleniyor.
Bazı haberlerde “Eylül 2027’de açılacak” biçiminde kesin tarih veriliyor; ancak Valilik kaynaklı ifade daha ihtiyatlıdır: ikinci etabın yaklaşık bir yıl sürmesi ve ardından ziyaretçi kabulünün başlaması hedeflenmektedir.
Arkeolojik kazılar restorasyonla birlikte sürüyor
2026’da Şanlıurfa Kalesi Kazı Başkanı olarak Prof. Dr. Gülriz Kozbe görev yapıyor. İletişim Başkanlığının Nisan 2026 tarihli “Müzelik Sohbetler” duyurusunda da Kozbe bu görevle yer alıyor.
Valilik açıklaması, kazıların her yıl sürdüğünü ve kalede MÖ 4. yüzyıldan itibaren farklı dönemlerin izlerinin araştırıldığını belirtiyor. Ancak Ağustos 2026 açıklamasında yeni bir saray, sarnıç veya belirli eser grubu listelenmiyor. Bu nedenle önceki metindeki ayrıntılı “yeni keşifler” anlatımı kaldırıldı.
Kalenin tarihini nasıl okumalıyız?
Kalenin bulunduğu Damlacık Tepesi ve Balıklıgöl havzası, Şanlıurfa’nın çok daha eski yerleşim tarihinin parçasıdır. Ancak tepenin eski olması ile günümüze ulaşan surların aynı tarihe ait olması aynı şey değildir.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin tarihçesinde, günümüze ulaşan kalenin ana kuruluşunun MS 812–814 arasında Abbasi dönemine tarihlendirilmesinin kabul gördüğü belirtiliyor. Sonraki ortaçağ müdahaleleri yapının çok katmanlı karakterini oluşturmuştur.
İki anıtsal sütun ne zaman yapıldı?
Kalenin en tanınan unsurları surlardan daha eski olan iki Korint başlıklı sütundur. Belediye tarihçesine göre sütunlar, Edessa Kralı IX. Manu döneminde MS 240–242 yıllarında dikildi. Doğu sütunundaki Süryanice kitabe kraliyet çevresiyle ilişkili anıtsal düzenlemeyi belgeliyor.
Arkeolojik Değerlendirme
2026’nın asıl gelişmesi yeni bir sansasyonel buluntudan çok, deprem sonrası koruma ile arkeolojik araştırmanın aynı alanda birlikte yürütülmesidir.
Restorasyon sırasında açığa çıkan arkeolojik ilişkilerin projeye yansıtılması ve güçlendirme müdahalelerinin tarihî dokuya göre uyarlanması gerekir. İkinci etap takvimi bu nedenle yalnız “gecikme” üzerinden değil, anıtın güvenli ve bilimsel biçimde yeniden ziyarete açılması açısından değerlendirilmelidir.
İlgili Yazılar
Kaynakça ve Dış Bağlantılar
Sık Sorulan Sorular
Urfa Kalesi ne zaman yeniden açılacak?
İkinci etap restorasyonun Eylül 2026’da başlayıp yaklaşık bir yıl sürmesi planlanıyor. Etap bittikten sonra yeniden açılış hedefleniyor; kesin gün henüz duyurulmadı.
Kazı başkanı kim?
2026 itibarıyla kazılar Prof. Dr. Gülriz Kozbe başkanlığında sürüyor.
İki sütun hangi döneme ait?
Belediye tarihçesine göre sütunlar MS 240–242 yıllarında Edessa/Osroene Kralı IX. Manu dönemine tarihleniyor.
