Daha önce anlattığımız şu yazıya bakın: Arkeolog Ne İş Yapar?

Sualler şunlardır: 
İnsanlar neden arkeolog olurlar?
Neler bulacaklarını ümit ederler?
Birçokları kendi memleketlerinde kalarak kendi Asarı atikalarını kazıp arıyacaklarına bu iş İçin neden Türkiye'ye giderler?
İnsanlar neden arkeolog olurlar sualine kendi şahsî cevabımı vermek isterim.  Ben başka insanlar ve onların yaşayış tarzlarına karşı derin bir alâka duyarım. Benim fikrimce eski medeniyetlerin tetkik ve mütalâası, zamanımızın meselelerine, bir hal çâresi bulmağa ve bunları anlamağa çok yardım eder. Bundan manada, şunu da inkâr edemem ki, yeni keşfiyatta bulunmak, meselâ tarihî bilgimizdeki boşlukları dolduran yeni bir tablet bul- mak ve hattâ eski bir ırkın bulundukları yerde yaşadıklarını gösteren birkaç dökük çanak çömlek bulmak insana derin bir heyecan verir. Hititlerin şu veya bu bölgede yaşadıklarını gösteren bir yazı mevcud olmayabilir, fakat kırık dökük çanak çömlek parçaları bize tarihi sanki yazılı imiş gibi gösterir, gözümüzün önünde canlandırır. Görüyorsunuz ki, yıkık bir duvar, üzerinde silik yazılar bulunan bir tablet, veya kırık bir fincan, bir arkeolog için bir yığın altın para kadar kıymetli bir hazinedir. Hattâ ekseriya tarihî nok- tai nazardan altın paralar pek daha az kıymetli olabilir. Biz arkeologların neler bulmağa çalıştığımız sualine cevap vermek daha güçtür. Çünkü ekseriya, kazmağa başlayıncaya, kadar toprağın altında neler bulacağımıza dair bir fikrimiz yoktur. Fakat aynı zamanda, iyi bir tahminde bulunmak kabildir. Meselâ alelade bir çeşmeyi görmüş olanlar ve nasıl işlediğini bilenler o civarda bir su kaynağı bulunduğunu ve tam yerinde bir kuyu veya hendek kazılırsa bir su borusu bulunabileceği farzederler. Böyle bir şey kestirmekte güç- lük yoktur. Akıl ve mantığa bağlıdır. Tıpkı bunun gibi, bir tepeciğin üzerinde Etiler veya Asuriler’den kalma kırık bir çömlek parçası bulan arkeolog, yerin altında bir Eti veya Asuri binasının enkazı bulunduğuna pekâlâ hükmedebilirler.

Daha önce anlattığımız şu yazıya bakın: Arkeolog Nedir? Arkeolog Olmak İçin Ne Yapmalı?

İsabetli bir tahminde bulunduğum zaman, bazen bana «Toprağın altında neler bulacağınızı nereden bildiniz?» diye sorarlar. Halbuki bu gayet basittir. Bir insan gece karanlığında hiç bilmediği bir eve girse, ışığı yaktığı zaman kapılar ve pencereler göreceğini bilmez mi? Fakat bittabi arkeolog’un ihtisas sahibi olması şarttır. Lâkin seçtiği mevzu, gayet vasi bir sahayı, denilebilir ki, bütün dünyayı kapladığı için, bir tek insanın, bir  tek ömür içerisinde her şeyi bilmesi ve öğrenmesi imkânsızdır,