Doğu Marmara Bölgesi’nde Antik Bithynia coğrafyasının güney hatlarını oluşturan Yalova ve çevresi, tarih boyunca İstanbul (Konstantinopolis) ile İznik (Nikaia) arasındaki karasal ve denizel ulaşım rotalarının kilit noktasında yer almıştır. Bölgede 9 yıldır titizlikle sürdürülen yüzey araştırmaları ve envanterleme çalışmaları nihayet sonuçlandı. Araştırma ekiplerinin elde ettiği veriler, alanın beş asırlık kesintisiz tarihsel evrimini, askeri ve sivil mimari kalıntılarını ve dönemsel yerleşim stratejilerini bütüncül bir çerçevede belgeliyor.

Uzun soluklu saha araştırmaları, tekil kazı alanlarının ötesine geçerek mikro-bölgesel ölçekte bir mekânsal analiz sunmaktadır. İncelemelerde tespit edilen yapı grupları, seramik tipolojileri ve savunma hatları, bölgenin Geç Antik Çağ’dan Orta Çağ’ın sonlarına kadar geçirdiği socio-ekonomik dönüşümleri netleştirmektedir.

Tarihsel ve Arkeolojik Bağlam

Yalova sınırları içerisinde kalan sahil şeridi, kale yapıları, kırsal yerleşimler ve liman tesisleri, geçiş yollarının denetimi açısından tarihsel dönemlerde stratejik öneme sahipti. 9 yıllık araştırma sürecinde, modern coğrafi bilgi sistemleri (CBS), fotogrametrik belgeleme ve yüzey seramiği yoğunluk haritalama yöntemleri bir arada kullanıldı.

Geliştirilen bu metodoloji sayesinde, yaklaşık 500 yıllık bir zaman dilimine tarihlenen mimari evreler hassasiyetle tarihlendirildi. Araştırma sonuçları, bölgesel ticaret ağlarının, liman yapılarının ve iç kesimlerdeki tarımsal yerleşimlerin birbirleriyle olan organik bağını akademik literatüre kazandırdı. Yapısal kalıntıların duvar örgü teknikleri, kullanılan harç bileşenleri ve tipolojik incelemeler, dönemin yerel işçilik pratikleri hakkında doğrudan kanıtlar sağlamaktadır.

Uzman Değerlendirmesi