Biga Yarımadası'nda Tarihin İzleri: Bin Yıllık Taş Basamaklar ve Bölge Arkeolojisi
“Bin yıllık basamaklar” neydi?
30 Temmuz 2026’da Biganın Sesi’nde yayımlanan haberin özü, Parion Odeionu’nda bilim heyeti tarafından güncel araştırma verilerinin sunulmasıydı. Haberde sunumun “binlerce yıllık taş basamaklarda” yapıldığı belirtiliyordu. Buradaki ifade yapının antik oturma ve merdiven sıralarını betimleyen gazetecilik dilidir; yeni keşfedilmiş Bizans dönemi bir merdiven değildir.
Bu nedenle eski metnimizdeki MS 11.–13. yüzyıl tarihlemesi, Bizans tahkimatı ve manastır bağlantısı için kaynak desteği bulunmuyor.
Parion’da 2026 kazı sezonu nasıl ilerliyor?
Ondokuz Mayıs Üniversitesinin 22 Temmuz 2026 açıklamasına göre Parion kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığının izin ve denetiminde, Prof. Dr. Vedat Keleş başkanlığında yürütülüyor. Yaklaşık 35 kişilik uluslararası ekipte Türkiye’nin yanı sıra Fransa, Rusya, İtalya ve Brezilya bağlantılı araştırmacılar ve öğrenciler bulunuyor.
2026 sezonunun arazi çalışmaları özellikle Agora ve Güney Nekropolünde yoğunlaşıyor. Bu nedenle güncel haberin merkezine, varsayımsal bir Orta Çağ yapısından ziyade gerçek kazı programını almak daha doğru.
Parion Odeionu: Sunumun yapıldığı antik kamusal yapı
Parion Odeionu 2009’da tespit edildi ve 2010’da kazılmaya başlandı. Akademik yayınlara göre yapı yarım daire biçimli cavea, orkestra ve sahne binası gibi bölümleriyle Roma döneminin kamusal mimarisini temsil ediyor. Cavea 19 oturma sırasına sahip ve beş ışınsal merdivenle bölümlere ayrılıyor.
2026’da Odeion’un bilimsel ve kültürel etkinlikler için kullanılması da kazı başkanlığının hedefleri arasında. Temmuz sonunda düzenlenen araştırma sunumu bu yaklaşımın bir örneği.
Agora ve Güney Nekropolü neden önemli?
2026 kazıları Agora’da geçen sezonda belirlenen portiko ve daha erken tabakalarla ilgili sorulara, Güney Nekropolü’nde ise Parion’un uzun süreli gömü geleneklerine odaklanıyor. Parion’da sistematik kazılar 2005’te Güney Nekropolü’nde başlamış, daha sonra tiyatro, hamamlar, Odeion, sur ve başka alanlara yayılmıştı.
2026 programında Osmanlı mirası da var
OMÜ açıklamasına göre Kemer Köyü Camii haziresindeki Osmanlı mezar taşlarının belgelenmesi, korunması ve sergilenmesine yönelik proje hazırlanıyor. Antik liman içinde bulunduğu düşünülen Osmanlı tersanesine yönelik sualtı araştırması planlaması da 2026 gündeminde. Bu, Parion araştırmasının antik kent sınırlarının ötesinde çok dönemli kültürel peyzaja yöneldiğini gösteriyor.
Arkeolojik Değerlendirme
Bu haberde asıl düzeltmemiz, gazetecilikte kullanılan “binlerce yıllık basamaklar” ifadesini bağımsız bir arkeolojik keşif sanmamaktır. Parion’da gerçek ve doğrulanabilir 2026 gündemi, Agora ve Güney Nekropolü kazıları, Odeion’un bilimsel etkinlik mekânı olarak kullanılması ve çok dönemli koruma projeleridir.
Kaynakça
Sık Sorulan Sorular
Biga’da yeni bulunan bin yıllık Bizans basamakları mı keşfedildi?
Hayır. 30 Temmuz 2026 tarihli yerel haber, Parion Odeionu’nun binlerce yıllık oturma ve merdiven basamaklarında yapılan bilimsel sunumu anlatıyordu; yeni keşfedilmiş 11.–13. yüzyıl Bizans basamaklarından söz etmiyordu.
Parion 2026 kazıları nerede sürüyor?
Ondokuz Mayıs Üniversitesinin 2026 açıklamasına göre çalışmalar özellikle Agora ve Güney Nekropolü’nde yoğunlaşıyor.
Parion kazı başkanı kim?
2026 sezonu Prof. Dr. Vedat Keleş başkanlığında yaklaşık 35 kişilik uluslararası bilim ekibiyle yürütülüyor.
