Büklükale Kazıları: Kırıkkale'de Anadolu Tarihini Yeniden Şekillendiren 17 Yıllık Keşifler

Ağustos 17, 2026 | Arkeoloji.Biz

Büklükale Kazıları: Kırıkkale'de Anadolu Tarihini Yeniden Şekillendiren 17 Yıllık Keşifler

Kırıkkale'nin Karakeçili ilçesinde yer alan Büklükale ören yerinde yürütülen kazı çalışmaları, Anadolu'nun Tunç Çağı ve Hitit İmparatorluğu dönemine dair ezber bozan veriler sunuyor. Kızılırmak'ın en stratejik geçiş noktasında konumlanan bu antik yerleşim, 17 yıldır süren sistematik araştırmalarla tarihin bilinmeyen katmanlarını gün yüzüne çıkarıyor.
Kırıkkale Büklükale arkeolojik kazı alanı ve Hitit dönemi kalıntıları
Kırıkkale'deki Büklükale kazı alanında ortaya çıkarılan anıtsal mimari kalıntılar ve stratigrafik tabakalar. Görsel: Museum of Photographic Arts Collections from USA / Wikimedia Commons.

Giriş

İç Anadolu Bölgesi'nin en önemli su kaynaklarından biri olan Kızılırmak'ın hemen kenarında konumlanan Büklükale, antik dönem ulaşım ağlarının merkezinde yer almaktadır. Kırıkkale'nin Karakeçili ilçesinde, tarihi İpek Yolu güzergâhı üzerinde bulunan bu stratejik yerleşim, yaklaşık 17 yıldır kesintisiz olarak kazılmaktadır. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyeleri ve Japon Anadolu Arkeolojisi Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen kazılar, bölgenin sadece yerel bir yerleşim olmadığını, aksine imparatorluk ölçeğinde bir idari merkez olduğunu kanıtlamaktadır.

Büklükale'de gerçekleştirilen kazıların temel amacı, Anadolu'nun kronolojik boşluklarını doldurmak ve özellikle Hitit İmparatorluğu'nun batı sınırları ile olan ilişkilerini aydınlatmaktır. Elde edilen son bulgular, yerleşimin MÖ 2. binyılda çok güçlü bir savunma sistemine ve anıtsal mimariye sahip olduğunu göstermektedir.

Tarihsel ve Arkeolojik Bağlam

Büklükale, konumu itibarıyla "Kızılırmak Kavisi" olarak adlandırılan ve Hitit çekirdek bölgesini çevreleyen doğal sınırın batı yakasında yer alır. Bu coğrafi konum, kenti hem askeri hem de ticari açıdan bir kilit noktası haline getirmiştir. Kazılarda tespit edilen stratigrafi (tabakalanma), yerleşimin Erken Tunç Çağı'ndan başlayarak Asur Ticaret Kolonileri Çağı, Hitit, Frig, Helenistik ve Roma dönemlerine kadar kesintisiz bir iskan gördüğünü ortaya koymaktadır.

Özellikle Hitit İmparatorluk Dönemi'ne (MÖ 14.-13. yüzyıl) tarihlenen tabakalarda bulunan çivi yazılı tablet parçaları ve kraliyet mühür baskıları (bulla), Büklükale'nin doğrudan Hattuşa'ya bağlı bir kraliyet şehri veya askeri garnizon olabileceğine işaret etmektedir. Bu belgeler, Hitit devlet mekanizmasının taşradaki işleyişini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır.

Önemli Not: Büklükale'de bulunan çivi yazılı tabletler, Hititçe ve Hurrice dillerinde yazılmış olup, dini ritüeller ve askeri raporlar içermektedir. Bu durum, kentin sadece ticari değil, aynı zamanda kült ve idari bir merkez olduğunu da doğrulamaktadır.

Uzman Değerlendirmesi

Arkeolojik Analiz:

Büklükale kazılarının uzun soluklu yapısı, Anadolu arkeolojisinde metodolojik açıdan örnek teşkil etmektedir. Kazı başkanı Dr. Kimiyoshi Matsumura ve ekibinin yürüttüğü çalışmalar, yerleşimin aşağı şehir ve yukarı şehir olmak üzere iki ana bölümden oluştuğunu göstermektedir. Yukarı şehirde yer alan anıtsal sur duvarları, Hitit askeri mimarisinin en gelişmiş örneklerindendir.

Son dönem buluntuları arasında yer alan yanmış ahşap kalıntıları ve tahrip olmuş mimari doku, kentin MÖ 1200 civarında yaşanan ve "Bronz Çağı Çöküşü" olarak bilinen küresel kriz döneminde büyük bir istilaya veya yangına maruz kaldığını düşündürmektedir. Bu yıkım tabakasının analizi, Hitit İmparatorluğu'nun çöküş sürecine dair yeni kronolojik veriler sağlamaktadır.

Kaynakça ve Dış Bağlantılar

Sık Sorulan Sorular

Büklükale nerede yer almaktadır?

Büklükale, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde, Kırıkkale ilinin Karakeçili ilçesi sınırları içinde, Kızılırmak'ın hemen kıyısında konumlanmaktadır.

Büklükale kazıları ne zaman başladı ve kim tarafından yürütülüyor?

Büklükale'deki sistemli kazı çalışmaları yaklaşık 17 yıl önce başlamıştır. Kazılar, Japon Anadolu Arkeolojisi Enstitüsü ve Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi iş birliğiyle, Dr. Kimiyoshi Matsumura başkanlığında yürütülmektedir.

Büklükale'de hangi tarihi dönemlere ait kalıntılar bulunmuştur?

Yerleşimde Erken Tunç Çağı, Asur Ticaret Kolonileri Çağı, Hitit İmparatorluğu, Frig, Helenistik ve Roma dönemlerine ait zengin arkeolojik tabakalar ve mimari kalıntılar tespit edilmiştir.

Yazar Notu

Serkan Doldur, arkeolog ve Arkeologlar Derneği İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanıdır. Anadolu arkeolojisi, kültürel miras, tarihî kentler ve dijital belgeleme alanlarında çalışmalar yürütür.

Arkeoloji.Biz
Yazar ve İçerik Üretici

Arkeoloji.Biz

Antik dünyanın dijital kazıcısı. Arkeoloji, tarih ve mitoloji alanındaki araştırmalarıyla geçmişin sırlarını gün yüzüne çıkarıyor.