Giriş

Kırıkkale il sınırları içerisinde, Ankara'nın yaklaşık 100 kilometre güneydoğusunda yer alan Büklükale, İç Anadolu arkeolojisinin en dinamik kazı alanlarından biridir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Japon Anadolu Arkeolojisi Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen kazılar, bu yıl 17. sezonunu geride bıraktı. Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura başkanlığındaki uluslararası ekip tarafından gerçekleştirilen araştırmalar, Kızılırmak (antik Halys) nehrinin stratejik bir geçiş noktasında kurulan bu yerleşimin, milattan önce ikinci binyılda çok katmanlı bir idari merkez olduğunu doğruluyor.

Büklükale'de gerçekleştirilen son dönem kazıları, özellikle Hitit İmparatorluğu'nun askeri savunma stratejileri ve bölgedeki yerel beyliklerle olan ilişkileri hakkında somut arkeolojik veriler sunmaktadır. Elde edilen mimari kalıntılar, seramik buluntular ve yazılı belgeler, yerleşimin sadece yerel bir kale olmadığını, aynı zamanda imparatorluk ölçeğinde bir lojistik üs vazifesi gördüğünü kanıtlamaktadır.

Tarihsel ve Arkeolojik Bağlam

Büklükale, coğrafi konumu itibarıyla Kuzey ve Güney Anadolu'yu birbirine bağlayan doğal yolların kesişim noktasındadır. Kazılarda elde edilen stratigrafik (tabakalanma) veriler, yerleşimin Erken Tunç Çağı'ndan Osmanlı Dönemi'ne kadar kesintisiz bir iskan gördüğünü kanıtlamaktadır. Özellikle Asur Ticaret Kolonileri Dönemi (MÖ 2000-1750) ve Hitit İmparatorluk Çağı (MÖ 1400-1200) tabakaları, kentin bölgesel bir güç merkezi olduğunu göstermektedir.

Bu dönemde inşa edilen anıtsal sur duvarları, büyük depolar ve ele geçen çivi yazılı tablet parçaları, Büklükale'nin Hitit kraliyet ailesiyle doğrudan ilişkili bir askeri garnizon veya eyalet merkezi olduğuna işaret etmektedir. Kızılırmak'ın batı yakasındaki bu tahkimat, Hititlerin batı sınırlarını korumak ve güneydeki Kizzuvatna (Çukurova) bölgesine giden lojistik hatları güvence altına almak amacıyla tasarlanmıştır.

Uzman Değerlendirmesi